Thông tin tham khảo, tóm tắt từ toàn văn các văn bản xem ngày 11/11/2026, không thay cho ý kiến của cơ quan có thẩm quyền. Với trường hợp cụ thể, hãy hỏi Cảnh sát PCCC và CNCH hoặc UBND xã, phường.
Mở tiệm ngay tầng trệt nhà mình thì người chủ gánh hai lớp nghĩa vụ: phần dành cho mọi nhà ở và phần riêng cho nơi có buôn bán. Gốc của cả hai nằm ở Điều 20, 21 Luật số 55/2024/QH15 về phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ, áp dụng từ 01/7/2025. Thiếu bình chữa cháy thông dụng, một cá nhân có thể nhận biên bản 3–5 triệu đồng.
Trong năm 2026, quy định còn được chỉnh hai lần. Ai đọc hướng dẫn từ năm ngoái nên đối chiếu lại.
Các văn bản cần biết
| Số hiệu | Quy định về | Áp dụng từ |
|---|---|---|
| Luật 55/2024/QH15 | Nghĩa vụ PCCC của nhà ở và nhà ở có kinh doanh | 01/7/2025 |
| Nghị định 105/2025/NĐ-CP | Hướng dẫn chi tiết, danh mục cơ sở | 01/7/2025 |
| Nghị định 106/2025/NĐ-CP | Xử phạt vi phạm hành chính | 01/7/2025 |
| QCVN 10:2025/BCA | Trang bị, bố trí phương tiện PCCC | 30/12/2025 |
| Nghị định 69/2026/NĐ-CP | Sửa mức phạt của Nghị định 106 | 20/4/2026 |
| Nghị định 347/2026/NĐ-CP | Sửa Nghị định 105 và 106 | 15/9/2026 |
Lớp thứ nhất: điều mọi ngôi nhà phải có
Dù có bán hàng hay không, Điều 20 của luật đòi hỏi hệ thống điện an toàn, bếp và chỗ thờ cúng không gây cháy. Chủ nhà cũng phải có phương tiện phòng cháy, chữa cháy tương xứng với khả năng và điều kiện thực tế, đồng thời giữ lối thoát nạn hoặc lối ra khẩn cấp.
Riêng ở các thành phố trực thuộc trung ương, nhà nằm trong khu vực thiếu hạ tầng chữa cháy bắt buộc có bình chữa cháy cùng thiết bị truyền tin báo cháy, theo khoản 5 Điều 20. Hạn hoàn thành là 01/7/2027, căn cứ Điều 27 Nghị định 105/2025.
Lớp thứ hai: phần thêm khi có buôn bán
Điều 21 bắt đầu bằng việc yêu cầu đáp ứng trọn Điều 20 và có biển báo. Sau đó mức độ phụ thuộc mặt hàng bạn bán:
- Hàng có nguy cơ cháy, nổ: tách khu bán hàng khỏi khu sinh hoạt bằng ngăn cách hoặc kết cấu ngăn cháy.
- Hàng nguy hiểm về cháy, nổ: cấm ngủ trong khu bán hàng, phải có báo cháy, thông gió, đầu dò rò khí, và ngăn cháy với đường thoát của khu ở.
Quy mô mặt bằng cũng đẩy nghĩa vụ lên một bậc:
| Diện tích dùng để sản xuất, kinh doanh | Hệ quả | Nghị định 105/2025 |
|---|---|---|
| Từ 50 m² | Vào danh mục cơ sở quản lý về PCCC, thêm yêu cầu tại Điều 23 Luật 55/2024 | Phụ lục I, mục 32 |
| Từ 200 m² | Vào danh mục cơ sở nguy hiểm về cháy, nổ; mua bảo hiểm cháy, nổ bắt buộc | Phụ lục II, mục 46; Phụ lục VII, mục 44 |
Đợt sửa tháng 9/2026 bằng Nghị định 347 đổi Phụ lục III, IV, bỏ Phụ lục V, còn ba phụ lục nêu trên giữ nguyên.
Báo cháy: loại nào, từ mấy tầng
Quy chuẩn QCVN 10:2025/BCA dùng cho nhà xây mới hoặc cải tạo. Nếu phần kinh doanh chiếm dưới 30% tổng sàn, Bảng A.1 phân như sau:
| Loại kinh doanh | Bắt buộc báo cháy tự động từ | Thay bằng thiết bị độc lập |
|---|---|---|
| Dịch vụ | 7 tầng | Được |
| Hàng dễ cháy | 3 tầng, hoặc tổng sàn 500 m² | Được nếu dưới 5 tầng và dưới 500 m² |
Kinh doanh chiếm 30–70% sàn thì tính như nhà hỗn hợp, hơn 70% thì tính theo công năng kinh doanh. Đầu báo độc lập khi dùng phải nối với nhau, để khói ở tầng dưới làm chuông ở tầng trên cùng kêu. Một ví dụ là đầu báo khói liên động SafeFire AJ-760W. Các loại đầu báo, tủ trung tâm khác nằm trong mục hệ thống báo cháy.
Bình chữa cháy và lịch bảo dưỡng
Số bình cần có được QCVN 10:2025/BCA chuyển sang TCVN 7435-1, tính theo loại đám cháy và diện tích, nên không có con số chung cho mọi tiệm. Cái cố định là lịch bảo dưỡng theo mục 1.5.13: bình ít nhất 6 tháng một lần, đầu báo độc lập và đèn sự cố ít nhất mỗi năm một lần.
Bên cạnh đó, Nghị định 105/2025 giao chủ hộ hay người thuê tự rà soát an toàn PCCC với tần suất không thưa hơn tháng một lần. UBND cấp xã có quyền kiểm tra đột xuất.
Bảng mức phạt
Số liệu là mức cho cá nhân, hộ gia đình, hộ kinh doanh theo Nghị định 106/2025 sau khi Nghị định 69/2026 sửa. Doanh nghiệp, tổ chức chịu gấp đôi.
| Vi phạm | Điều khoản | Mức phạt |
|---|---|---|
| Phương tiện chữa cháy không bảo đảm | Điều 20 khoản 1 | 1–2 triệu |
| Không có phương tiện chữa cháy thông dụng | Điều 20 khoản 2 | 3–5 triệu |
| Bình không đủ số lượng, yêu cầu kỹ thuật | Điều 21 khoản 2 | 3–5 triệu |
| Không bảo dưỡng bình, đầu báo độc lập | Điều 22 khoản 1 | 3–5 triệu |
| Không duy trì đầu báo độc lập | Điều 21 khoản 3 | 5–10 triệu |
| Vật cản trên lối thoát nạn | Điều 24 khoản 2 | 5–10 triệu |
| Thiếu nội quy, biển báo PCCC | Điều 7 khoản 3 | 6–8 triệu |
| Thiếu đèn sự cố, chỉ dẫn thoát nạn | Điều 20 khoản 5 | 10–15 triệu |
| Thiếu cửa, vách, vật liệu ngăn cháy | Điều 25 khoản 5 | 30–40 triệu |
| Thiếu hệ thống báo cháy ở nơi bắt buộc | Điều 20 khoản 9 | 40–50 triệu, có thể đình chỉ 3–6 tháng |
Hành vi khóa cửa trên lối thoát nạn trước đây phạt 10–15 triệu theo Điều 24 khoản 3, nhưng khoản này đã bị bỏ từ 20/4/2026. Người kinh doanh ở Hà Nội cần lưu ý thêm: Luật Thủ đô 02/2026/QH16, hiệu lực 01/7/2026, cho phép thành phố nâng mức phạt PCCC tối đa lên hai lần mức chung.
Bảy việc tự kiểm tra mỗi tháng
- Bình đúng loại hàng, nằm ở chỗ nhìn thấy và với tới, có ghi ngày bảo dưỡng.
- Đầu báo khói, nhiệt hoạt động; loại độc lập thì đã liên kết.
- Cầu thang, lối đi không để hàng, xe.
- Lồng sắt có ô cửa mở từ phía trong.
- Chỗ ngủ tách khỏi khu chứa hàng dễ cháy.
- Nội quy, biển báo còn treo; đèn sự cố còn sáng nếu thuộc diện phải có.
- Ghi ngày và kết quả kiểm tra vào sổ.
Hỏi đáp nhanh
Tiệm dưới 50 m² có bị kiểm tra không?
Tiệm nhỏ không nằm trong danh mục cơ sở quản lý về PCCC, nhưng vẫn phải theo Điều 20, 21 của luật và vẫn có thể bị xử phạt khi vi phạm.
Hộ kinh doanh bị phạt theo khung nào?
Khung cá nhân, theo Nghị định 106/2025.
Bình chữa cháy bao lâu bảo dưỡng một lần?
Ít nhất 6 tháng một lần theo QCVN 10:2025/BCA.
Hỏi giá bình, đầu báo và tư vấn theo mặt bằng: Zalo 0936 368 995.
Tóm tắt từ toàn văn Luật 55/2024/QH15, Nghị định 105/2025, Nghị định 106/2025, Nghị định 69/2026, Nghị định 347/2026, QCVN 10:2025/BCA, xem ngày 11/11/2026.
